Dünya’dan daha eski, yüzeyi magma kaplı bir gezegen keşfedildi

Gökbilimciler, güneş sisteminin çok ötesinde yer alan ve bilinen gezegen modellerini altüst eden sıra dışı bir süper-Dünya keşfetti. Samanyolu’nun en yaşlı bölgelerinden birinde bulunan TOI-561 b, yüzeyini kaplayan dev magma okyanusuyla dikkat çekiyor.

Antik gezegen, yıldızına sadece 11 saatte tur atıyor

Güneş’ten yaklaşık iki kat daha yaşlı olan TOI-561 b, kendi yıldızına son derece yakın bir yörüngede dönüyor. Gezegenin bir yılı yalnızca 11 saat sürüyor. Bu aşırı yakınlık, gezegenin bir yüzünü sürekli ışığa, diğer yüzünü kalıcı karanlığa mahkûm ediyor. Bilim insanları bu durumu “sonsuz gündüz ve bitmeyen gece” olarak tanımlıyor.

Magma okyanusu ve kaya buharı atmosferi dikkat çekti

TOI-561 b’nin yüzeyi, tamamen erimiş kayalardan oluşan geniş bir magma deniziyle kaplı durumda. Bu ateş okyanusunun üzerinde ise yoğun kaya buharından oluşan kalın bir atmosfer bulunuyor. Gezegen bu özelliği nedeniyle “ıslak lav küresi” olarak adlandırılıyor.

Atmosferini milyarlarca yıldır koruyor

Bilim insanlarını asıl şaşırtan detay, TOI-561 b’nin atmosferini hâlâ kaybetmemiş olması oldu. Bu kadar yıldızına yakın gezegenlerin atmosferlerini çoktan yok etmesi bekleniyordu. James Webb Uzay Teleskobu’ndan elde edilen veriler, gezegenin sanılandan daha serin olduğunu ortaya koydu.
Kalın gaz tabakası, yüzey sıcaklığını dengelemeyi başarıyor.

Magma okyanusu “akciğer” gibi çalışıyor

Araştırmacılar, gezegenin magma okyanusunun gaz alışverişi yapan bir sistem gibi davrandığını belirtiyor.
Yüzey, gazları uzaya salıyor ve yeniden içine çekiyor. Bu döngü, atmosferin uzun süre ayakta kalmasını sağlıyor.

Evrenin ilk dönemlerine ait bir fosil olabilir

TOI-561 b, Dünya’dan yaklaşık iki kat daha ağır. Düşük demir oranı ve zengin mineral yapısı, gezegeni evrenin erken dönemlerine ait bir fosil haline getiriyor. Bilim insanlarına göre bu keşif, kayalık gezegenlerin en zorlu koşullarda bile nasıl varlığını sürdürebildiğini gösteriyor.

TOI-561 b, sadece uzak bir gezegen değil; evrende yaşam ve gezegen oluşumuna dair tüm ezberleri zorlayan bir kanıt olarak öne çıkıyor.