Çin ekonomisinin en kırılgan alanlarından biri olan konut piyasasında sorunlar büyüyor. Son veriler, fiyatlardaki düşüşün hızlandığını, satışlardaki zayıflığın ise kalıcı hale geldiğini gösteriyor. Ekonomik aktiviteye dair kaygılar artarken, gözler yeniden gayrimenkul sektörüne çevrildi.
Konut sektörü Çin’de yalnızca bir yatırım alanı değil. Çimento, çelik ve çok sayıda yan sektörü besleyen bu yapı, ülkenin büyüme modeli ve toplumsal dengeleri açısından kritik rol oynuyor. Bu nedenle sektördeki her sarsıntı, ekonominin geneline doğrudan yansıyor.
Sektörün Ekonomideki Payı Yarıya Düştü
2015’te Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’nın yaklaşık yüzde 30’unu oluşturan konut sektörünün payı, daralma sonrası yüzde 15 seviyelerine geriledi. Yönetim, doğrudan mali destek konusunda temkinli davranıyor. Ancak iç tüketimi canlandırmak için konut piyasasında istikrar şart görülüyor.
Kasım ayı verileri tabloyu netleştiriyor:
- Yeni konut satışları aylık bazda yüzde 0,4 azaldı.
- İkinci el konut satışları yıllık bazda yüzde 0,7 geriledi.
Vanke’de Borç Baskısı Tırmanıyor
Piyasadaki tedirginliği artıran gelişme China Vanke cephesinden geldi. Artan borç yükü ve temerrüt ihtimali, kredi derecelendirme kuruluşlarını harekete geçirdi. Fitch Ratings, Vanke’nin uzun vadeli kredi notlarını CCC-’den C’ye indirdi. Hong Kong’daki iştiraklerin notları da aşağı çekildi.
Geçen ay S&P Global Ratings benzer bir adım atarak, şirketin önümüzdeki altı aydaki yoğun tahvil geri ödeme takvimine dikkat çekti. Bu tablo, yeniden yapılandırma ya da temerrüt riskini görünür kıldı.
“Bu Kriz Öncekileri Gölgeleyebilir”
Vanke’de yaşananlar, Evergrande ve Country Garden temerrütlerini hatırlattı. Ancak piyasa çevreleri, Vanke’nin ölçeği nedeniyle olası bir çöküşün çok daha sarsıcı olabileceğini söylüyor. Bu gelişmeler, Pekin yönetimi üzerinde ekonomiyi destekleyici adımlar için baskıyı artırıyor.
“Emlak Sektörü Çin’in Karanlık Yüzü”
Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, Çin ekonomisinin iki yüzüne dikkat çekiyor. Bir yanda elektrikli araçlar, güneş enerjisi ve batarya teknolojileri ile yükselen Çin; diğer yanda ise emlak sektörüyle sembolleşen karanlık taraf.
Kaymaz’a göre emlak sektörü yıllardır verimsizlik üretiyor ve son on yılda ciddi bir finansal risk alanına dönüştü. Aşırı inşaat ve borçla büyüme, bugün makro risklerin merkezinde yer alıyor.
Kamu Desteği Algısı Sarsıldı
Vanke’yi diğer şirketlerden ayıran unsur, bugüne kadar arkasında güçlü kamu desteği olduğu algısıydı. Merkezi Shenzhen’de bulunan şirketin, kentin metro işletmecisiyle ortaklığı bu algıyı güçlendirdi.
Ancak son dönemde teminat talepleri ve kredi limitlerinin kısılması, piyasalarda soğuk duş etkisi yarattı. “Vanke batmaz” algısı ciddi yara aldı.
Nakit Yetmiyor, Takvim Daralıyor
Kaymaz’ın aktardığına göre, Vanke’nin serbest nakit akışı borç ödemeleri için yetersiz. Şirket, kısa vadeli borçlarının yalnızca yüzde 40’ını karşılayabiliyor.
- Yakın vadede 800 milyon dolar,
- Gelecek yıl 1 milyar doların üzerinde tahvil geri ödemesi bulunuyor.
Satış gelirleri bu yıl yaklaşık yüzde 40 düştü, finansman açığı ise 14 milyar dolara yaklaştı. Devlet desteği olmadan şirketin ayakta kalması zor görülüyor. Tahvil sahipleri için yeniden yapılandırma ya da temerrüt artık masada.
Tartışmalar Yeniden Alevlendi
Vanke’deki sıkıntılar, örtülü kamu desteğiyle ayakta duran diğer şirketlerin geleceğini de sorgulatıyor. Evergrande ile başlayan emlak krizi, beş yıl sonra hâlâ tam anlamıyla sona ermedi. Birçok şirket, ağır borç yükü altında varlık mücadelesi veriyor.
İlk yorum yazan siz olun.